Hướng dẫn prompt của OpenAI
Hướng dẫn prompt của OpenAI
Ngắn gọn, đúng trọng tâm; thiên về người dùng API.
Các chiến thuật viết prompt cho mô hình GPT, kèm ví dụ cho từng kỹ thuật.
Giới thiệu
Đây là hướng dẫn chính thức của OpenAI về cách viết prompt khi dùng các mô hình qua API, nằm trong bộ tài liệu dành cho nhà phát triển. Nội dung đi từ cách chọn mô hình, vai trò của từng loại tin nhắn đến định dạng prompt, ví dụ mẫu, đưa dữ liệu riêng vào bối cảnh và lưu bộ nhớ đệm prompt.
Hướng dẫn phân biệt rõ hai nhóm mô hình: mô hình suy luận (reasoning) hợp với việc nhiều bước và chỉ cần mục tiêu tổng quát, còn mô hình GPT nhanh, rẻ hơn nhưng cần chỉ dẫn chi tiết. Tài liệu cũng khuyên cố định phiên bản mô hình và xây dựng bộ kiểm thử (eval) cho ứng dụng thật.
Với doanh nghiệp xây chatbot hay tự động hoá bằng API của OpenAI, đây là tài liệu nền tảng để prompt chạy ổn định, tiết kiệm chi phí và dễ bảo trì.
Tính năng nổi bật
Chọn đúng mô hình
Mô hình suy luận cho việc phức tạp nhưng chậm và đắt hơn; GPT nhanh, tiết kiệm; bản mini và nano còn nhanh, rẻ hơn.
Phân vai tin nhắn
Tham số instructions và tin nhắn developer chứa quy tắc của ứng dụng, được ưu tiên hơn nội dung người dùng nhập.
Định dạng Markdown và XML
Dùng tiêu đề, danh sách Markdown để chia phần và thẻ XML để đánh dấu tài liệu tham khảo.
Few-shot learning
Đưa một bộ ví dụ đầu vào và đầu ra đa dạng để định hướng mô hình mà không cần tinh chỉnh (fine-tune).
Bối cảnh và RAG
Bổ sung dữ liệu riêng của doanh nghiệp vào prompt, chú ý giới hạn cửa sổ ngữ cảnh tính bằng token.
Prompt caching
Đặt phần nội dung dùng lại ở đầu prompt để giảm chi phí và độ trễ.
Dùng để làm gì
Chatbot tư vấn bán hàng
Đặt quy tắc trả lời, giọng văn và chính sách trong tin nhắn developer để chatbot không bị khách dẫn lệch.
Trả lời theo tài liệu nội bộ
Đưa catalog sản phẩm hoặc chính sách đổi trả vào bối cảnh để AI trả lời đúng thông tin công ty.
Xuất dữ liệu có cấu trúc
Dùng Structured Outputs để AI trả về JSON đúng khuôn, dễ đưa vào Google Sheets hay CRM.
Tối ưu chi phí
Chọn mô hình nhỏ cho việc đơn giản và sắp xếp prompt để tận dụng bộ nhớ đệm.
Quản lý phiên bản prompt
Lưu prompt trong mã nguồn kèm kiểm thử để mỗi lần sửa không làm hỏng kết quả cũ.
Cách dùng
- 1
Chọn mô hình phù hợp
Cân nhắc giữa mô hình suy luận và GPT theo độ khó, tốc độ và chi phí của công việc.
- 2
Viết tin nhắn developer
Sắp xếp theo thứ tự danh tính, hướng dẫn, ví dụ và bối cảnh, dùng Markdown và XML để phân tách.
- 3
Thêm ví dụ và dữ liệu
Bổ sung vài ví dụ mẫu và tài liệu liên quan của doanh nghiệp vào prompt.
- 4
Thử trong Playground
Chạy thử và chỉnh prompt trên Playground của OpenAI trước khi đưa vào ứng dụng.
- 5
Cố định phiên bản và kiểm thử
Ghim phiên bản mô hình cụ thể, lưu prompt trong mã nguồn và xây eval để theo dõi chất lượng.
Video hướng dẫn
Build Hour: GPT-5
OpenAI
Ví dụ thực tế
Ví dụ giả định: một cửa hàng nội thất online muốn có trợ lý trả lời câu hỏi về kích thước và chính sách giao hàng. Lập trình viên của cửa hàng viết tin nhắn developer gồm vai trò, quy tắc chỉ trả lời dựa trên dữ liệu được cung cấp, vài cặp hỏi đáp mẫu và bảng thông tin sản phẩm đặt trong thẻ XML. Phần thông tin cố định được để ở đầu prompt để tận dụng bộ nhớ đệm, còn câu hỏi của khách đặt ở cuối. Trước khi chạy thật, nhóm thử trên các câu hỏi khách từng gửi để kiểm tra độ chính xác.
Mẹo & lưu ý
Đừng giả định vị trí kết quả
Tài liệu lưu ý mảng output có thể chứa nhiều phần tử, nên lấy văn bản bằng cách phù hợp thay vì luôn đọc phần tử đầu.
Mô hình GPT cần chỉ dẫn rõ
Với GPT, mô tả chính xác từng bước; với mô hình suy luận, nêu mục tiêu là đủ.
Lưu ý prompt dùng lại
Đối tượng reusable prompt đang bị ngừng hỗ trợ, OpenAI khuyên quản lý prompt trong mã nguồn.
Instructions không tự lưu
Khi nối hội thoại bằng previous_response_id, phần instructions của lần trước không tự mang sang.
Câu hỏi thường gặp
Tài liệu dành cho ai?
Chủ yếu cho người xây ứng dụng qua API của OpenAI, nhưng các nguyên tắc như rõ ràng, ví dụ, bối cảnh cũng giúp ích khi chat với ChatGPT.
Có mất phí không?
Đọc tài liệu miễn phí; gọi API tính phí theo bảng giá của OpenAI. Xem điều khoản trên trang chính thức.
Có cần biết lập trình không?
Phần nguyên tắc viết prompt dễ hiểu; các phần về tham số API, caching, structured outputs cần kiến thức kỹ thuật.
Có tiếng Việt không?
Tài liệu bằng tiếng Anh.
Liên kết hữu ích
Muốn áp dụng vào doanh nghiệp của bạn?
2dm khảo sát quy trình, chọn công cụ phù hợp và triển khai cùng đội ngũ của bạn. Buổi tư vấn đầu tiên miễn phí.
Cùng chủ đề
Thư viện Prompt 2dm
Prompt cho marketing, bán hàng, vận hành và học tập. Điền vài ô thông tin rồi sao chép hoặc mở thẳng trong ChatGPT, Claude.
Prompt tạo landing page bán hàng "đo ni đóng giày"
Prompt cho Claude Code hoặc agent lập trình: dựng landing page bán hàng có bản sắc riêng cho từng sản phẩm, trung thực về số liệu, có form thu lead và dừng ở bản nháp.
Hướng dẫn viết prompt cho Claude
4.5
Hướng dẫn chính thức của Anthropic: cách viết yêu cầu rõ ràng, cho ví dụ, chia nhỏ việc và để Claude suy nghĩ từng bước.